Lãnh đạo các quốc gia Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đã khẳng định sự ủng hộ mạnh mẽ đối với chiến dịch thúc đẩy chuyển đổi số và mở rộng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trên toàn khu vực, coi đây là một phần trọng tâm trong chương trình nghị sự phát triển dài hạn.

Lãnh đạo ASEAN ủng chuyển đổi số và chuyển đổi AI trên toàn khu vực

Thông qua Kế hoạch Hành động Chiến lược phát triển doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSME) giai đoạn 2026 - 2030, ASEAN cam kết tăng cường khả năng cạnh tranh, tính bao trùm và khả năng phục hồi cho các doanh nghiệp này. Kế hoạch bao gồm các biện pháp cụ thể nhằm đẩy nhanh quá trình chuyển đổi công nghệ, giúp các MSME hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và hỗ trợ quá trình chuyển đổi xanh.

Trong bức tranh chung của khu vực, Việt Nam, Malaysia và Philippines đã nổi lên như những quốc gia dẫn đầu về phát triển kinh tế số. Những dữ liệu thực tế từ Philippines cho thấy sức tác động to lớn của lĩnh vực này: kinh tế số đã đóng góp tới 9,8% vào tổng giá trị gia tăng (GVA) của quốc gia này vào năm ngoái, đạt mức 2,74 nghìn tỷ Peso.

Các ngành công nghiệp trong nền kinh tế số, bao gồm hạ tầng hỗ trợ, nội dung số, thương mại điện tử và dịch vụ chính phủ số, đã tạo ra khoảng 10,39 triệu việc làm cho cho người dân tính đến năm 2025. Trong đó, hạ tầng hỗ trợ kỹ thuật số chiếm tỷ trọng lớn nhất trong GVA với 65,3%, trong khi thương mại điện tử chiếm ưu thế về mặt tạo việc làm với tỷ lệ 75,8%.

Bên cạnh nỗ lực công nghệ, ASEAN cũng đặc biệt chú trọng đến yếu tố con người và sự bền vững. Các nhà lãnh đạo đã ghi nhận việc thông qua Khung hành động ASEAN về Chuyển đổi công bằng và bao trùm sang việc làm xanh (2025–2030), nhằm thúc đẩy việc làm xanh và đào tạo lại kỹ năng cho người lao động. Một Tuyên bố của ASEAN về Tăng cường Thị trường Lao động và An sinh Xã hội dự kiến cũng sẽ được thông qua vào cuối năm nay nhằm xây dựng một thị trường lao động có khả năng thích ứng cao trước những thay đổi nhanh chóng của kinh tế và công nghệ.

Điểm nhấn quan trọng nhất trong tiến trình này là việc đẩy nhanh đàm phán Hiệp định Khung về Kinh tế Số ASEAN (DEFA), dự kiến sẽ được ký kết tại Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN lần thứ 49 vào tháng 11 tới. Đây được coi là một sáng kiến mang tính bước ngoặt, giúp đẩy mạnh hội nhập khu vực thông qua hợp tác về thương mại số, thanh toán điện tử, định danh số, an toàn mạng và các công nghệ mới nổi như AI. Khi hoàn tất, DEFA sẽ hỗ trợ đắc lực cho việc phát triển tài năng số và củng cố vị thế của Đông Nam Á như một trung tâm kỹ thuật số cạnh tranh và tiên phong trên thế giới.