Các ngân hàng Việt Nam đang đẩy mạnh lộ trình chuyển đổi số, mở rộng các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt và tăng cường an ninh hệ thống nhằm phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn. Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước, trong quý I năm 2026, hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt đã ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng với số lượng giao dịch tăng 37,98% và giá trị giao dịch tăng 14,22% so với cùng kỳ năm trước. Sự bùng nổ này phản ánh một làn sóng dịch chuyển rõ rệt của người tiêu dùng sang các nền tảng giao dịch trực tuyến.

Trong số các phương thức hiện đại, giao dịch qua Internet đạt mức tăng trưởng cao nhất với 65,68% về số lượng và 28,85% về giá trị. Thanh toán qua điện thoại di động tiếp tục giữ vị thế áp đảo khi tăng 33,22% về số lượng và 8,35% về giá trị. Đáng chú ý, thanh toán qua mã QR đã chứng kiến sự bứt phá về giá trị với mức tăng 52,4%, cho thấy phương thức này đang được ứng dụng rộng rãi ngay cả trong các giao dịch có giá trị lớn.

Ngược lại, các phương thức truyền thống đang dần ít được ưa chuộng: số lượng máy ATM giảm 3,01% xuống còn 20.699 máy và số lượng giao dịch qua ATM cũng giảm 9,29%, minh chứng cho việc người dân ngày càng ít phụ thuộc vào tiền mặt trong chi tiêu hàng ngày.

Bên cạnh hệ thống ngân hàng truyền thống, dịch vụ Tiền di động (Mobile Money) đã khẳng định vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tài chính toàn diện, đặc biệt tại các vùng nông thôn và miền núi. Tính đến cuối tháng 3/2026, cả nước đã có 11,45 triệu tài khoản Mobile Money với hơn 5,6 triệu giao dịch được thực hiện thành công. Dù quy mô còn khiêm tốn so với toàn thị trường, dịch vụ này đã chứng minh được hiệu quả trong việc đưa các tiện ích tài chính đến gần hơn với những người dân ở các khu vực khó tiếp cận dịch vụ ngân hàng chính thống.

Nền tảng của sự bứt phá này chính là hạ tầng dữ liệu được đầu tư bài bản và đồng bộ. Ngành ngân hàng đã tận dụng hiệu quả Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hệ thống định danh VNeID và thẻ căn cước gắn chip để làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu khách hàng. Đến cuối tháng 4/2026, hơn 156,6 triệu hồ sơ khách hàng đã được xác thực sinh trắc học, giúp 100% tài khoản giao dịch trên kênh số đảm bảo tính chính xác và minh bạch, đồng thời giảm thiểu đáng kể các tài khoản gian lận.

Song song với phát triển công nghệ, công tác an ninh bảo mật luôn được đặt lên hàng đầu trong bối cảnh số hóa nhanh chóng. Ngân hàng Nhà nước đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để triển khai Hệ thống giám sát và kiểm tra thông minh SIMO tại 149 tổ chức. Hệ thống này đã phát đi cảnh báo rủi ro tới hơn 3,8 triệu khách hàng và giúp ngăn chặn thành công hơn 1,2 triệu giao dịch nghi ngờ với tổng giá trị lên tới hơn 4,3 nghìn tỷ đồng.

Tiến trình chuyển đổi số còn nhận được sự hỗ trợ đắc lực từ công tác cải cách hành chính, với hơn 90% thủ tục đã được đơn giản hóa. Trong những tháng đầu năm 2026, tỷ lệ hồ sơ được số hóa đã đạt gần 74% và kết quả điện tử đạt gần 79%. Đặc biệt, tinh thần đổi mới sáng tạo đang được lan tỏa sâu rộng thông qua việc thành lập hơn 2.600 “đại sứ số" trên toàn hệ thống. Các nỗ lực toàn diện này không chỉ nâng cao hiệu quả vận hành của ngành ngân hàng mà còn đóng góp quan trọng vào sự tăng trưởng bền vững của nền kinh tế số Việt Nam.