Chính phủ Việt Nam đã phê duyệt Chương trình phát triển công nghiệp công nghệ số giai đoạn 2026 - 2030 với tầm nhìn đến năm 2045, xác định đây là động lực then chốt để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở mức 2 con số và tạo nền tảng vững chắc cho quá trình chuyển đổi số quốc gia. Mục tiêu đầy tham vọng được đặt ra là đưa doanh thu toàn ngành đạt tối thiểu 300 tỷ USD vào năm 2030, với tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 12% mỗi năm.

Ảnh: Vietnamnet

Trong chiến lược này, khu vực tư nhân được xác định là động lực quan trọng nhất, trong khi Nhà nước đóng vai trò kiến tạo thông qua việc xây dựng hành lang pháp lý, quy hoạch hạ tầng và tạo lập thị trường bằng các đơn đặt hàng và định hướng cụ thể. Đáng chú ý, doanh thu xuất khẩu sản phẩm và dịch vụ công nghệ số của các doanh nghiệp trong nước kỳ vọng đạt ít nhất 55 tỷ USD mỗi năm với tốc độ tăng trưởng ấn tượng 30%.

Để đạt được quy mô này, Chính phủ đặt mục tiêu phát triển 100.000 doanh nghiệp công nghệ số, trong đó ít nhất 5 công ty đạt trình độ của các nước tiên tiến vào năm 2030. Tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam hướng tới việc có ít nhất 10 doanh nghiệp công nghệ số có khả năng cạnh tranh toàn cầu. Trọng tâm của chương trình là tinh thần “Make in Vietnam", thúc đẩy các doanh nghiệp trong nước làm chủ công nghệ từ khâu nghiên cứu, thiết kế, chế tạo đến cung ứng sản phẩm, thay vì chỉ dừng lại ở việc gia công hoặc lắp ráp thuần túy.

Một trong những lĩnh vực ưu tiên hàng đầu là bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI). Việt Nam sẽ phát triển mạng lưới các trung tâm và phòng thí nghiệm trọng điểm phục vụ sản xuất, thiết kế và thử nghiệm chip bán dẫn. Đồng thời, một Trung tâm Hỗ trợ chế thử chip bán dẫn quốc gia sẽ được thành lập để hỗ trợ các doanh nghiệp nội địa trong việc thiết kế và xác thực chip. Nhà nước cũng dự kiến hỗ trợ kinh phí cho doanh nghiệp mua phần mềm thiết kế chip EDA, chia sẻ thư viện thiết kế IP và trợ cấp chi phí “tape-out" - giai đoạn cuối cùng cực kỳ tốn kém của quy trình thiết kế mạch tích hợp trước khi gửi đến nhà máy sản xuất.

Về hạ tầng số, chương trình đặt mục tiêu phủ sóng 5G cho 99% dân số và chuẩn bị các điều kiện để thử nghiệm công nghệ 6G. Việt Nam có kế hoạch đưa ít nhất 6 tuyến cáp quang biển mới vào vận hành, nâng tổng công suất cáp quốc tế lên tối thiểu 350 Tb/s. Ngoài ra, từ 16 đến 20 khu công viên công nghệ số tập trung sẽ được hình thành trên cả nước, cùng với ít nhất một trung tâm tính toán hiệu năng cao dùng chung để phục vụ các ứng dụng AI quy mô lớn.

Để giải quyết bài toán nguồn nhân lực, Việt Nam đặt mục tiêu đào tạo và phát triển hơn 3 triệu lao động cho ngành công nghiệp công nghệ số vào năm 2030. Chính phủ sẽ hỗ trợ đầu tư vào các phòng thí nghiệm, công cụ và phần mềm đào tạo, đồng thời thực hiện các chương trình đào tạo lại để chuyển đổi lao động từ các ngành khác sang lĩnh vực công nghệ. Các cơ chế ưu đãi đặc biệt cũng sẽ được áp dụng để thu hút nhân tài, chuyên gia và nhà khoa học quốc tế tham gia vào các dự án trọng điểm tại Việt Nam.

Nhằm tạo thị trường cho các sản phẩm nội địa, các doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ được hỗ trợ thông qua voucher tài chính hoặc trợ cấp trực tiếp để thuê hoặc mua các dịch vụ công nghệ số “Make in Vietnam". Đồng thời, các công ty công nghệ Việt sẽ được hỗ trợ tham gia các triển lãm quốc tế lớn như Consumer Electronics Show (CES) và Mobile World Congress (MWC) để tìm kiếm đơn hàng xuất khẩu.

Chương trình cũng khuyến khích các hoạt động mua lại và sáp nhập (M&A). Các doanh nghiệp công nghệ số, đặc biệt là doanh nghiệp nhà nước, được khuyến khích sử dụng Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ để thâu tóm các phòng thí nghiệm và trung tâm R&D ở nước ngoài nhằm tiếp cận công nghệ lõi và mở rộng thị trường.

Với tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam đặt mục tiêu trở thành một trung tâm công nghiệp công nghệ số hàng đầu khu vực và nằm trong nhóm các quốc gia dẫn đầu thế giới, thu hút thêm ít nhất 05 dự án từ các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới để đặt trụ sở và đầu tư nghiên cứu tại đây.