Diễn đàn Nikkei Asia APAC 2026 diễn ra tại Bangkok vào mới đây đã trở thành điểm hội tụ quan trọng cho các nhà lãnh đạo doanh nghiệp, các nhà hoạch định chính sách và nhà đầu tư để thảo luận về tương lai của khu vực. Trong bối cảnh thế giới đối mặt với những “đa khủng hoảng" – từ căng thẳng địa chính trị, biến động năng lượng đến sự gián đoạn của AI – thông điệp xuyên suốt là sự cần thiết của hợp tác kinh tế và chủ nghĩa khu vực.
Châu Á hiện đóng vai trò là “động cơ chính của kinh tế thế giới", chiếm tới 60% mức tăng trưởng và 60% dân số toàn cầu. Theo dự báo của IMF, các nền kinh tế đang nổi tại Châu Á sẽ đạt mức tăng trưởng khoảng 5% trong năm nay, vượt xa mức trung bình toàn cầu. Động lực này được thúc đẩy mạnh mẽ bởi dòng vốn đầu tư vào công nghệ AI và bán dẫn. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo về sự phân mảnh thương mại toàn cầu, khiến các thị trường nội vùng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Thái Lan đang đứng trước yêu cầu phải định vị lại vai trò ngoại giao và kinh tế. Bộ trưởng Ngoại giao Sihasak Phuangketkeow nhấn mạnh khái niệm “Mở cửa kiên cường" như một kim chỉ nam để điều hướng qua những vùng biển địa chính trị đầy biến động. Thái Lan lựa chọn vị thế trung lập của ASEAN, đóng vai trò cầu nối khu vực để thu hút đầu tư thay vì chọn bên giữa các siêu cường như Mỹ và Trung Quốc.
Bộ trưởng Tài chính Ekniti Nitithanprapas cũng đặt mục tiêu đưa tăng trưởng GDP vượt mức 3%, tập trung chuyển đổi dòng vốn đầu tư thành những kết quả thực tế như công việc giá trị cao và thu nhập tốt hơn cho người dân.
Mặc dù AI là động lực tăng trưởng, nhưng khả năng sẵn sàng của mỗi quốc gia là khác nhau. Chỉ một số ít quốc gia có đủ cấu trúc để khai thác giá trị thực tế từ công nghệ này. Đại diện IMF cảnh báo về sự kỳ vọng quá mức có thể dẫn đến những điều chỉnh thị trường nếu năng suất không tăng trưởng tương xứng. Đối với Thái Lan, việc xây dựng hạ tầng kỹ thuật, đào tạo lại kỹ năng cho lực lượng lao động và đảm bảo chuyển giao công nghệ là yếu tố then chốt.
An ninh năng lượng và chuyển đổi xanh là bài toán cấp thiết. Tại sự kiện,CEO của SCG đề xuất chính phủ cần nâng cấp lưới điện quốc gia để hỗ trợ năng lượng tái tạo và lập quỹ ổn định giá cho năng lượng sinh học. Ngành ô tô – chiếm khoảng 10 - 11% GDP Thái Lan – cũng đang đứng trước áp lực chuyển đổi sang xe điện (EV) trước sự cạnh tranh mạnh mẽ từ các nhà sản xuất Trung Quốc và Ấn Độ. Tuy nhiên, chi phí vẫn là một rào cản lớn, đòi hỏi chính sách rõ ràng và sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ.
Tương lai của châu Á trong trật tự thế giới mới sẽ phụ thuộc vào khả năng phục hồi và sự gắn kết khu vực. Các quốc gia như Thái Lan không thể tiếp tục dựa vào “bí kíp" cũ như xuất khẩu truyền thống, nhân công giá rẻ hay ưu đãi thuế. Bài kiểm tra thực sự đối với chính phủ nằm ở sự rõ ràng trong chính sách và năng lực thực thi để thích nghi với kỷ nguyên mới.